ALE JAJA

Święta coraz bliżej, a jak Wielkanoc to jajka.
Odnoszę jednak wrażenie, że wiele osób wciąż traktuje jaja po macoszemu lub po prostu boi się spożywać zbyt dużej ilości jaj.
A przecież jajo kurze stanowi produkt spożywczy, który od tysiącleci jest obecny w diecie człowieka. Jedak w Polsce pomimo wzrostu produkcji jaj od połowy lat 90, spożycie tego produktu wynosi 160 jaj rocznie na osobę. Dla porównania spożycie jaj w Stanach Zjednoczonych wynosi 276 rocznie na osobę [1].

Skład jaja

W skład jaja wchodzi znaczna ilość białka oraz kwasy tłuszczowe, witaminy, jak również minerały. Jajo składa się z:
  • 75% wody
  • 12% białek
  • 12% z lipidów
  • oraz 1% składników mineralnych [2].
Jajo to pewne źródło  pełnowartościowego białka – zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne (te które muszą być dostarczone z pożywieniem).
Według WHO (Światowa Organizacja Zdrowia) odpowiedni skład i proporcje aminokwasów czynią białka jajka kurzego wzorcem żywieniowym. Białka zawarte w jaju stanowią 15% dziennego zapotrzebowania osoby dorosłej na te substancje [3].
Ponadto w żółtku występują:
  • fosfowityna,
  • liwetyna oraz
  • lipoproteidy.

Ciekawy jest fakt, że fosfowityna, będąca składnikiem liposomów, które uczestniczą w zwiększaniu przyswajalności wapnia w przewodzie pokarmowym, może być wykorzystana w leczeniu osteoporozy [4].

W jajku występuje również arginina, która jest prekursorem tlenku azotu. Który to, z kolei jest odpowiedzialny za:
  • rozkurcz naczyń krwionośnych,
  • hamowanie aktywacji płytek krwi oraz
  • hamowanie adhezji (przyłączania) monocytów.

Co w efekcie może ograniczać powstawanie zmian miażdżycowych w aorcie i naczyniach wieńcowych [5, 6].

Białko jaja kurzego jest również polecane dla osób cierpiących na dnę moczanową z powodu niskiej zawartości puryn [7].

Jaja a cholesterol

Kolejnym mitem, który chcę obalić to to, że jajko podnosi cholesterol, co jest totalną bzdurą, ponieważ w jaju występuje odpowiednia proporcja nienasyconych do nasyconych kwasów tłuszczowych (2:1) (omega-3 i omega-6, kwas arachidonowy oraz dokozaheksaenowy) [8]. Badania naukowe potwierdziły, że właśnie te związki  zmniejszają stężenie trójglicerydów, działając przeciwmiażdżycowo .
Musisz też wiedzieć, że w naczyniach krwionośnych odkłada się cholesterol produkowany tylko przez twoją wątrobę. A co za tym idzie – im więcej cholesterolu dostarczasz z pokarmem, tym mniej go wytwarza wątroba.
Organizm ludzki dziennie produkuje około 3 gr cholesterolu, a tyle samo jest w 15 jajach.
Kiedy twój organizm jest zdrowy, to nie dopuszcza do tego, aby nadmiar cholesterolu odkładał się w naczyniach krwionośnych.
Cholesterol staje się czynnikiem ryzyka rozwoju miażdżycy i choroby wieńcowej serca, głównie u osób obciążonych genetycznie hipercholesterolemią. I w takich przypadkach, kiedy organizm nie radzi sobie z nadprodukcją cholesterolu. Problem, więc nie tkwi w jajach tylko w wewnętrznym metabolizmie.
Jak mawia profesor Tadeusz Trziszka (główny jajolog w Polsce) – jeśli masz problem z cholesterolem, to tym, który wytwarza twoja wątroba.
Oczywiście należy pamiętać, że w surowym białku znajdują się substancje alergenne, więc warto jeść lekko ścięte białko jaja, aby zmniejszyć alergenność produktu. Dlatego najlepsze są jaja na miękko.

Pochodzenie jaja

Pamiętaj również, że ma znaczenie z jakiego źródła pochodzą jaja, które jesz. Kury w okresie zimy mało się niosą i wtedy dostęp do jaj powinien być ograniczony. Jaja ze sklepowych półek nie pochodzą od takich szczęśliwych kur, które mogą sobie beztrosko biegać po trawie, srać gdzie popadnie i grzebać pazurami w ziemi w poszukiwaniu robaków.
Kury z chowu klatkowego mają zupełnie inny skład jaja, który częściej alergizuje. Zatem w zależności od rodzaju chowu, rodzaju paszy, które kura zjada, skład jaja jej się różni od tej szczęśliwej.
Na szczęście idzie wiosna i w moim kurniku pojawia się coraz więcej jaj. Bardzo dobrze, ponieważ ja spożywam sporo jaj od 10 do 20 jaj tygodniowo. I mój lipidogram ma się bardzo dobrze.
A jak jest u Ciebie ?
 
Literatura:
[1]  Kapusta F: Produkcja i zużycie jaj w Polsce – ocena samowystarczalności. Polityki Europejskie. Finanse i Marketing 2014; 11(60): 65-77.
[2]  Zdrojewicz Z, Herman M, Starostecka E: Hen’s egg as a source of valuable biologically active substances. Postepy Hig Med Dosw 2016; 70(0): 751-758.
[3] Gołąb K, Wawras M: Białka jaja kurzego – właściwości biochemiczne i zastosowania. Adv Clin Exp Med 2005; 14(5): 1001-1010.
[4] Dolińska B, Woźniak D, Ryszka F: Białka żółtka jaja kurzego, właściwości i zastosowanie. Fatrm Przegl Nauk 2009; 6: 19-22.
[5]  Tsao PS, Theilmeier G, Singer AH et al.: L-Arginine attenuates platelet reactivity in hypercholesterolemic rabbits. Arterioscler Thromb 1994; 14: 1529-1533.
[6] McEvoy LM, Drexler H, Butcher EC, Cooke JP: Enhanced endothelial adhesiveness in hypercholesterolemia is attenuated by L-arginine. Circulation 1994; 89: 2176-2182.
[7] Teng GG, Pan A, Yuan JM, Koh WP: Food Sources of Protein and Risk of Incident Gout in the Singapore Chinese Health Study. Arthritis Rheumatol 2015; 67(7): 1933-1942.
[8] Jiang Z, Sim JS: Consumption of n-3 polyunsaturated fatty acid-enriched eggs and changes in plasma lipids of human subjects. Nutrition 1993; 9(6): 513-518.


Powrót

Dodaj komentarz